زیبا
وب ، یک سایت مفید برای پسران و دختران ایرانی
صفحه اصلی سایت زیبا وب Home Zibaweb.com
کلمات کلیدی:جایگاه زن،ایران باستان،آیین زرتشت،دختر و داماد،خشایار شاه،سمیرا میس،خزانه پادشاه،مشاور امور قضایی،قوانین دینی،زنان،مردان،حکومت هخامنشی،دیلمی،دختر،کوروش کبیر،
جایگاه زن در ایران باستان
بررسی جایگاه زن
در ایران باستان و در دوره های هخامنشی و آیین زرتشت که به
نوعی دوره آغاز شکل گیری سرزمین آریایی هاست ، نشاندهنده
سطح والای فکری مردمان آن
روزگار است که در بسیاری موارد ، افسوس را با خود به ارمغان می
آورد ، چرا که اگر تحولات
ناشی از حکومتهای گوناگون آن زمان تغییری در شرایط زیستی آدمیان ایجاد نمی
کرد ، ایران و ایرانی ، هم اکنون بعنوان بزرگترین مدعی حقوق
انسانی در دنیا شناخته می
شد و این عنوان را زینت نام خود می کرد .
تا پیش از پیدایش حکومت هخامنشی
یعنی در زمان مادها دختر و داماد پادشاه می توانستند جزو
وارثین وی باشند .
با
روی کار آمدن کوروش کبیر و حکونت آن ، هخامنشیان ، و قوانین وضع
شده توسط آنها ، وضعیت
زنان در حالت ثبات و اعتدالی ارزشمند قرار گرفت ، بطوری که نمونه قوانین آن
زمان در میان هیچ یک از ممالک و اقوام یافت نمی شد . اما با
اجرای قوانین کوروش کبیر
بر سرزمین پارسیان ، زن ازچنان درجه احترامی برخوردار شد که آوازه آن به دیگر
اقوام نیز رسید و همین امر باعث پیروی آنان از آداب اصیل
ایرانی گشت . مشهورترین
نمونه تساوی حقوق زنان و مردان در ایران باستان ، اجازه انتقال سلطنت از پادشاه به
دختر بود . همانطور که گفته شد ، آخرین پادشاه مادها «
آستیاک » ، دارای فرزند پسر
نبود و دختر آستیاک کسی نبود جز شاهزاده ماندانا ، مادر کوروش کبیر
که همین مساله در انتقال
قدرت به کوروش نقش مهمی را بازی کرد . ماندانا همچنین مؤسس مدارس هخامنشی
برای نوجوانان ایرانی بود که در آن فنون تیراندازی و اسب
سواری را آموزش می دادند . در بررسی
وضعیت زنان در عصر هخامنشی به نامهایی بر می خوریم که شاید هیچگاه پس از
آن ، اثری از چنین رویدادها و وقایعی را در تاریخ ایران
نبینیم .
در زمان
هخامنشیان ، یک زن برای نخستین بار در تاریخ به مرتبه دریا سالاری
( فرماندهی نیروی دریایی
) خشایار شاه رسید که نامش « آرتمیس » بود . اما حکایت به آرتمیس ختم نمی
شود . بلکه تعداد بی شماری از زنان آن دوره مسئولیت هایی را
به عهده داشتند که نه
تنها در دوره های بعد از حکمرانی کوروش ، بلکه در شرایط کنونی نیز ، شاهد چنین
رویدادی نخواهیم بود !
فرمانده آرسیاب زنی داشت به نام پانته آ ، که فرمانده
گارد جاویدان بود . استاتیرا ، دختر داریوش سوم فرمانده
نیروهای جنگی آن زمان بود .
آذرمیدخت ، دختر خسرو پرویز ، پس از مرگ خواهرش پوران دخت ، به پادشاهی رسید
. آرتونیس ، یکی از شجاع ترین فرماندهان جنگی زمان داریوش
بود و پری ساتیس ، زن
داریوش دوم در زمان حکمرانی شوهرش از ارتشبدان آن زمان به شمار می رفت . آرتادخت ،
رئیس خزانه پادشاه چهارم اشکانی بود . سورا ، دختر اردوان
پنجم در نیروی ارتشی پدر
سمت سپهبدی داشت . پرین ، دختر قباد ، مشاور امور قضایی ساسانیان بود و آزاد دیلمی
، فرمانده یک باند چریکی بود که در گیلان سال ها علیه
متجاوزین به ایران جنگید و
سرانجام کشته شد .
این دسته از زنان یا کسانی همچون سمیرامیس ، ملکه آشور و
بابل که در جنگجویی و شجاعت در زمان خود همتا نداشت و یا
بلقیس ، که قسمتی از یمن
آن زمان ، تحت فرماندهی وی بود می توانند نمادی از تمدن والای انسان در جوامع پیشین
ایران بشمار روند . اما افتخارات بر جای مانده از ایران
باستان در همین محدوده
خلاصه نمی شود ، بلکه با تعمق بیشتر در آداب و آیین های قوم آریایی و تعالیم زرتشت
که در آن زمان تازه به مرحله ظهور رسیده بود ، جایگاه زن
ایران بیش از پیش نمایان
می شود .
زن در ایران باستان به معنای واقعی در هر مکان و زمان به
طور برابر در فعالیت های
سیستم اجتماعی شریک مرد بود و حتی در جهت قوانین دینی می توانست به
مرحله « زوت » برسد ، یعنی درجه ای در مقام بالای مذهبی که
لازمه آن ، فراگیری علوم
دینی تا بالاترین مرحله آن بود .
http://www.dostan.net/ نقل از سایت