کلمات کلیدی:نشانه های کودک خلاق،خلاقیت،نوآوری،دانش آموز خلاق،والدین،معلمان،پرورش خلاقیت کودکان،آموزش و پرورش بیجار،معلم

 www.zibaweb.com  زیبا وب ،سایت مفید برای فرزندان ایرانی

ویژگیهای دانش آموزان خلاق،روش برخورد با دانش اموزان خلاق،مصداق هایی از خلاقیت دانش آموزان و کودکان،چگونه بدانیم فرزندمان خلاق است؟،نوآوری دانش آموزان

خلاقیت در کودکان و دانش آموزان وآشنايي باخصوصيات دانش آموزان خلاق و نکاتی در مورد پرورش خلاقيت و ايده پردازي

همه کودکان  در اطلاع از اينکه  دنيا چگونه کار مي کند خلاق  هستند. اما در اين ميان  به نظر مي رسد بعضي  از بچه ها  از ديگران  خلاق ترند.بعضي  از بچه ها خلاقيت  را در زمينه هاي خاصي به نمايش مي گذارند.معمولا گفته مي شود  که اين بچه ها در زمينه هايي به شد ت خلاق  هستند. 

پرکينز( Perkins ) (1984  ) به شش ويژگي خاص در اشخاص به شدت خلاق اشاره کرده است . با توجه به نظريه پرکينز کودکان خلاق مترصد  زيبايي  هستند.کودکان  خلاق مي توانند  به راحتي  مسايل را شناسايي کنند.آنها مسايل را با انعطاف پذيري از ميان برمي دارند.

انديشمندان خلاق ، عيني  هستند.آنها نه تنها کارشان را تحليل مي کنند،بلکه به انتقاد ديگران توجه دارند.کودک خلاق تن به قبول  ريسک مي دهد؛  از انگيزه فراوان برخوردارست و براي ارضاء نيازهاي  شخصي  ميل به خلاقيت دارد. www.zibaweb.com

اغلب  اوقات اگر کمي  وقت و حوصله  کنيم  متوجه وجود خلاقيت در بچه ها مي شويم . بهترين زمان براي اطلاع از خلاقيت کودکان ، تماشاي آنها به هنگام بازي  است. کودک را در حالي که آزادانه و فارغ البال  با مواد و اسباب بازيهايش  سرگرم بازي  است تماشا کنيد.کودکان خلاق اغلب براي هر يک  از وسايل بازي خود  موارد استفاده متفاوتي پيدا مي کنند و قبل از اينکه  از وسيله اي  به سراغ وسيله ديگر بروند از آن  به انواع مختلف استفاده مي نمايند.

کودک خلاق اغلب از منابع خود به انواع و اشکال  مختلف و گاه حيرت انگيز  استفاده مي کند.ممکن است  يک جعبه خالي براي کودک خلاق  ارزشي به مراتب بيش  از بهترين  و پيچيده ترين اسباب بازيها داشته باشد.

بزرگترها مي توانند از کودک سوال کنند و بعد  به دقت  و با حوصله  به جوابهايش  گوش  بدهند.کودکان خلاق اغلب با آب  و تاب حرف مي زنند. ذکر جزييات يک ماجرا  و به تفضيل سخن گفتن  مي تواند نشانه قدرت  خيال و تصور زياد باشد .بزرگترها بايد به اين  مهم توجه داشته باشند  که کودکان  خلاق ممکن  است  رفتارهايي را به نمايش  بگذارند که گاه چالش  برانگيز  هستند .

جدول شماره يک  خلاصه اي  از رفتارهايي را که مي توانند  نشانه  خلاقيت  باشند توضيح داده است . 

دقت  و توجه  شديد  در گوش  دادن ،مشاهده کردن ،يا انجام دادن  کاري : نشنيدم مرا براي  خوردن  شام صدا بزنيد.

شور و نشاط و مشغوليتهاي  شديد جسماني  : دارم  فکر مي کنم  نمي توانم  قرار بگيرم .

 

استفاده از  قياس  در صحبت : احساس مي کنم  يک پيله هستم  که مي خواهم  به يک پروانه تبديل شوم

 

عادت  به وارسي  منابع مختل:  مامان ! من هم  کتاب خواندم ،هم تلويزيون تماشاکردم و هم از معلم  سوال کردم  اما هنوز  نمي دانم  خدا کجا  زندگي مي کند.

 

نگاه کردن  با دقت  به اشياء: اما  اين هزار پا  که فقط نود و نه  پا دارد.

 

اشتياق صحبت کردن درباره  کشفيات با ديگران : مي داني  چه شد ،حدس  بزن .....

 

ادامه  انجام برنامه  بعد از تمام  شدن  وقت : مامان ،حتي  زنگ تفريح هم  نقاشي کردم تا کارم تمام  شود.

 

پي  بردن  به روابط در چيزهايي که به  ظاهر با هم بي  ارتباطند: مي داني  چيه ،کلاه جديدت  شکل يک پروانه  است

 

فکرکردن  به چيزي  که مثلا  در يک برنامه  تلويزيوني  نشان داده اند : مي دانيد  فردا مي خواهم  در باغچه  دنبال طلا بگردم

 

کنجکاوي  زياد  براي  سر درآوردن از امور: خواستم بدانم که حياط از بالاي  پشت بام  چگونه ديده مي شود.

 

استفاده  از اکتشاف يا يک  تجربه : فکر کردم  اگر  آرد  و آب  را با هم  ترکيب  کنيم  نان  ساخته مي شود ،اما ديدم  که يک تکه  خمير  سفيد  شد.بروز هيجان www.zibaweb.com

 

 در  صدا در اثر يک اکتشاف : با آب  و آرد خمير درست مي کنند.

 

عادت  به سوال و آزمودن نتايج : مي تونم با آب و صابون  حباب درست  کنم ؟

 

صداقت  و ميل  شديد  به اطلاع  يافتن از امور : مامان اميدوارم از اين حرف ناراحت  نشويد،اما فکر مي کنم  عمو نوروز وجود خارجي ندارد.

 

عمل مستقل درباره  مسابقات  اتوموبيل  راني  کتاب جالبي  پيدا  نکردم ،خودم  در اين باره  يک انشا ء مي نويسم

 

جسارت در  گفتار : به نظر من  بچه ها  بايد حق راي داشته باشند.

 

دقت نظر: تا  کارم را تمام  نکنم نمي توانم  با شما  بازي کنم

 

استفاده از نظريات  و اشياء براي دستيابي  به يک هدف :قصد دارم  با اين نخ و اين مداد  يک دايره بکشم.

 

طرح  سوال : وقتي برف آب مي شود  رنگ  سفيد برف کجا مي رود.

 

ميل به اطلاع  يابي  و کشف  احتمالات: فکر مي کنم اين لنگه  کفش پاره به  درد گلدان  شدن مي خورد

 

يادگيري  به ابتکار خودديروز  به کتابخانه مدرسه  رفتم و به  همه کتابهايي که درباره  دايناسورها نوشته شده بود  نگاه کردم.

 

طرح سوالات  عجيب : راستي  اگر حيوانات  آدم مي شدند و آدمها حيوان ، چه اتفاقي مي افتاد؟

منبع :کتاب   " خلاقيت ( شناخت  ويژگي هاي کودکان  و برخورد مناسب  با آنها )  "-نويسندگان :گريوز ، گارگيلو ، اسلادر-  برگردان :مهدي قراچه داغي ،انتشارات  پيک بهار،چاپ دوم: 1379  ، تيراژ:2000

 

دانش آموز خلاق چه ویژگیهایی دارد ؟

1- ايده ها  و نظرات  خود را بدون ترس  در کلاس  مطرح مي کند.

2-معمولا  براي  مسائل  راه حل ها  و پاسخ هايي  متفاوت  از  ساير  دانش آموزان  ارائه  مي کند.

3-به فعاليت  هنري علاقه ي زيادي  دارد  و در اين زمينه  داراي  تجربه  و مهارت  است . 

4-غالبا  ايده ها  و راه حل هاي  بيش  تري  نسبت  به  ساير  هم کلاسي هاي  خود پيشنهاد مي کند.

5-معمولا  قادر است  با طنز  پردازي ها و شوخي  هاي  جالب ديگران  را بخنداند.

6-تمايل  زيادي  به  تغيير نظرات  معلم و يا مطالب  کتاب دارد.

7-در کلاس  اغلب  سوالاتي غيرعادي و گاه عجيب و غريب  مي  پرسد.

8-علاقه ي  زيادي  به نقاشي  و ترسيم  افکار و  ايده هاي  خود دارد.

9-انتقاد گر است  و هر  نظر  و عقيده اي را به راحتي نمي  پذيرد.

10-گاهي  به خاطر  بيان نظرات  و ايده هاي  عجيب و غريبش  در نظر  دانش آموزان  ديگر  فردي  غيرعادي جلوه مي کند.

11-از قوه ي تخيل خوبي  برخوردار است.

12- معمولا  در کلاس با آب  و تاب  صحبت مي کند و سعي مي کند ايده هايش  را با جزئيات کامل  شرح  دهد.

13-داراي ابتکار  است و غالبا  ايده ها  و پاسخ هاي  منحصر  به  فرد ارائه مي کند.

14-حساس ،باريک  بين و نکته سنج  است .

15-بسيار  فعال  است  و غالبا در آن واحد  چند طرح و ايده  در زمينه هاي مختلف را در سر  مي  پروراند.

16-به تجربه و آزمايش علاقه ي  فراواني  دارد.

17-در نفوذ  و تاثير گذاري  بر دوستان  خود از توانايي  زيادي برخورداراست.

18-آمادگي  طرد  شدن  و عدم تاييد  از طريق  ديگران  را داراست .

19-به مطالعه ي موضوعات  متنوع و گوناگون علاقمند  است و زمان  قابل  توجهي  را به  اين امر  اختصاص  مي دهد.

20-از اطلاعات  عمومي  زيادي  برخوردارست  و سعي مي کند که از آنها  استفاده ي  عملي  و کاربردي  کند

آشنايي باخصوصيات دانش آموزان خلاق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

http://amoozeshenovin.parsiblog.com/

**************


پرورش خلاقيت و ايده پردازي


صاحب نظران در زمينه روش هاى آموزش و پرورش خلاقيت نظرياتى را ابراز كرده اند. به عنوان نمونه، تورنس، دانشمند معروف، براى رشد و پرورش خلاقيت توصيه هايى را به والدين و مربيان مى نمايد تا از اين طريق بتوانند زمينه را براى بروز خلاقيت فرزندان و متربيان خود آماده نمايند.
. تجسم([29]) قوى: توانايى تصور و تجسم اشيا، مفاهيم و فرايندها امكان بروز خلاقيت را بيشتر مى كند. بهتر است تصويرها زنده، متنوع، روشن و قوى باشند. تحريك كنجكاوى، انواع بازى هاى فكرى، نقاشى، تجسم آنچه بيان يا خوانده مى شود و دستكارى تصاوير روش هاى مفيدى براى اين مهارت مى باشد.
2. درك مطلب: در اين زمينه بايد مطلب اصلى فهميده شود و موارد غيراساسى و بى مورد را كنار گذاشت. براى آموزش اين مهارت به عنوان نمونه مى توان داستانى را براى كودكان خواند و از آن ها خواست تا اصل مطلب را به تصوير بكشند و يا آن را به شعر درآورند و يا خلاصه نمايند. هرچه مطلب ساده و روشن باشد، دريافت اصل مطلب راحت تر است.
3. توجه به عواطف: در نظر گرفتن احساسات و عواطف نقش بسزايى در رشد و يا عدم رشد خلاقيت دارد. عواطف مى تواند باعث شور و شوق شود و يا در جنبه منفى عامل بازدارنده باشد.
4. قدرت تخيل: در اين روش فرد خود را جاى چيز ديگر قرار مى دهد. روش هاى پرورش تخيل بسيار متنوع است; مثل خواندن و نوشتن داستان هاى تخيلى و علمى. اختراعات و ابداعات بسيار زيادى وجود دارند كه نتيجه قدرت تخيل افراد است.
5. ابتكار:([30]) در اين روش بايد از فرد خواست تفكر عادى و آنچه را كه عادت كرده است كنار بگذارد و به تفكر غيرمعمولى توجه نمايد. او نبايد از اينكه تفكرى متفاوت با ديگران دارد اضطراب داشته باشد.
6. توانايى درونى: رشد و پرورش تجسم مسائل پنهانى و درونى مى تواند نقش مؤثرى در خلاقيت داشته باشد. تمركز، دقت و توجه به مسائل درونى فرايند خلاقيت را تسهيل مى نمايد.
7. بررسى راه هاى متفاوت: والدين و مربيان بايد از كودكان بخواهند راه حل هاى گوناگونى را براى حل مسائل در نظر گيرند. يافتن راه حل هاى متفاوت و دورى از انتقاد([31]) نسبت به ايده ها و عدم محدوديت در ارائه انديشه ها زمينه را براى خلاقيت مهيا مى نمايد.
8. شوخ طبعى:([32]) از ويژگى هاى افراد خلاق شوخ طبعى است. شوخ طبعى به اين معناست كه فرد مسائل بى ربط و نامناسب را كه بر خلاف آداب معمول است به هم مربوط مى سازد. بنابراين، بايد آن را تقويب و تأييد نمود.
9. زود قضاوت نكردن: بايد به كودكان آموزش داد كه از قضاوت عجولانه بدون تفكر و پيشداورى و تعصب خوددارى نمايند و در داورى تفكر و استدلال را مدنظر قرار دهند.
10. نگاهى دوباره: از مسائل مهم خلاقيت، داشتن نگرشى متفاوت است. فرد خلاق به دنبال جنبه هاى جديدى است.
تغيير نقش از روش هاى مؤثر در خلاقيت است; مثلا، جابه جايى نقش ها مانند معلم ـ دانش آموز، والدين ـ كودك مى تواند نقش ها را تغيير داده و انديشه هاى جديدى به وجود آورد.
نقش معلم در پرورش خلاقيت
بررسى و مطالعه زندگى انسان هاى خلاق حاكى از آن است كه هنگامى خلاقيت به شكوفايى مى رسد كه شخص بتواند بين آنچه در درون دارد و آنچه از محيط مى آموزد ارتباط برقرار نمايد; بدين معنا كه طبيعت يا فطرت با تربيت هماهنگ باشد. بنابراين، براى رشد و گسترش خلاقيت، بايد مربيان تربيتى به نكات زير توجه كافى مبذول دارند: سؤالات بحث انگيز مطرح نمايند، از وسايل كمك آموزشى بهره بگيرند، ارتباط مسائل درسى را با واقعيت هاى زندگى بيان نمايند، از محركات مختلف مثل تصاوير و نمودار استفاده كنند، به تخيلات دانش آموزان اهميت دهند، اعتماد به نفس دانش آموزان را تقويت كنند، در دانش آموزان احساس آرامش ايجاد نمايند، مطالب درسى را با مطلب قبلى و تجارب دانش آموزان تنظيم كنند، فعال بودن دانش آموزان در جريان درس را مورد توجه قرار دهند، فرصت فكر كردن به دانش آموزان بدهند، تحقيق و جستوجو را تقويت كنند، به درك و فهميدن بيش از حفظ كردن([33]) عنايت داشته باشند، به افكار و عقايد دانش آموزان احترام بگذارند، از پاسخ ها و سؤالات عجيب و غريب و بى ربط دانش آموزان ناراحت نشوند و از آن استقبال نمايند، به كيفيت يادگيرى اهميت بدهند، روش بحث و گفتوگو را انتخاب نمايند، برخى مواقع از خود دانش آموزان بخواهند مسائلى را مطرح كنند، به راه ها و جواب هاى مختلف توجه كنند نه اينكه فقط يك راه حل مشخص و معين را مدنظر داشته باشند، و قدرت تجزيه و تحليل و انتقادى بودن را در دانش آموزان رشد دهند.
روش تدريس معلم از نكات قابل اهميت در پرورش خلاقيت است. بنابراين، روش تدريس او بايد اكتشافى و فعال باشد، يعنى روش هايى را به كار بندد كه دانش آموزان را به فعاليت وادارد، جلسات بحث و گفتوگو تشكيل دهد و آن ها را با مسائل روبه رو سازد. معلم بايد دانش آموزان را به خطرپذيرى معقول تشويق نمايد. منظور از خطرپذيرى به مخاطره انداختن زندگى نيست. دانشمندانى همچون شكسپير (نمايش نامه نويس)، داستايوسكى (داستان نويس) و پيكاسو (نقاش) با خطرپذيرى، به چنين موفقيت هايى دست يافتند. بنابراين، شكيبايى و صبر در برابر شكست را بايد به دانش آموزان آموخت.
دانشمندان، دنيا را فقط سياه و سفيد نمى بينند و فعاليت هايشان را به صورت قانون همه يا هيچ تنظيم نمى كنند، آن ها بارها تغيير عقيده مى دهند و سبك خود را عوض مى كنند و مكرر آثارشان را بازبينى مى كنند تا نتيجه مطلوبى بگيرند و هيچ گاه آن را تكميل شده تلقّى نمى كنند.
به دانش آموزان بايد فرصت آزمايش و خطا داد و نبايد به خاطر اشتباه در شيوه تفكر، آن ها را تنبيه و جريمه نمود. برخى مواقع پاسخ دانش آموزان فقط به خاطر آنكه مورد انتظار معلم نيست و با انديشه او همخوانى ندارد اشتباه تلقّى مى شود. در صورتى كه خطا زمينه ساز چالش فكرى و ابزارى براى تكوين انديشه است. از اين رو، به دانش آموزان بايد اجازه داد از خطا كردن نهراسند; زيرا همه افراد خطا مى كنند و بهتر است آن ها شهامت، شجاعت، تهوّر و جوشش فكرى براى ابداع و خلاقيت داشته باشند و هنگام اشتباه به جاى تنبيه و سرزنش، هدايت و ارشاد شوند.


منبع: ـ آلن راس، روان شناسى شخصيت (نظريه ها و مفاهيم)، ترجمه سياوش جمالفر، روان، چ دوم، 1375;
http://www.qclubs.ir/ClubText.aspx?TextId=457

 

www.zibaweb.com

سایرمطالب مرتبط با آموزش و پرورش ،معلمین،مشاوران، کلاس درس ، روش های تدریس و مدیریت

_صفحه اصلی سایت زیبا وبwww.zibaweb.com  

.