سايت زيبا وب / بيجار ايران
www.zibaweb.com زيبا وب
کلمات کلیدی:مبارزه باآزادی بیان و اندیشه،شهر رم،گالیله،کلیسای مقدس،کاتولیک،نظریه مرکزیت خورشید،ارتداد،شکنجه،تفتیش،جاسوسان،خشونت،افشاگرانه،زندانیان،دشمنان،روانشناختی،استنطاق،اعتقادات گالیله،خرافه پرستی،سوگند،تفتیش عقاید،قرن نوزدهم،
مبارزه با آزادي بيان و انديشه !
دربيست ودوم ژوئن سال 1633ميلادي (اول تيرماه 1012هجري شمسي )گاليلئوگاليله درانظارعمومي شهررم به ارتدادخوداعتراف كرد.اوگفت ((من به اين عقيده ضاله كه خورشيددرمركزيت كائنات قرارداردمجرم شناخته شده ام وبدينوسيله مراتب انزجاروتنفرخودرانسبت به اين گونه عقايدكفرآميزوبه طوركل هرگونه انحرافي كه مغايرباتعاليم كليساي مقدس كاتوليك باشداعلام مي دارم )).
گاليله 69ساله كه تجربه سوزانده شدن جيوردانوبرونو(يكي ديگرازطرفداران نظريه مركزيت خورشيد)راپيش چشم داشت درحال وهواي قهرمان نمايي نبود؛ولي بااين حال استغفاراجباري اوموجب شدتاشكاف روبه رشدميان دانش وكليسابيش ازپيش نموديابدوبعدهااين حادثه تاريخي رابه يكي ازگرامي داشته شده ترين نتايج تفتيش عقايدتبديل شد.به دنبال اين محاكمه كتاب اوتحت عنوان گفتگوهاتوقيف شد.بااين حال مجازات گاليله مجازاتي سبك بوداوراكه قبلادريك آپارتمان سه اتاق خوابه مجلل تقريبامحبوس كرده وبراي نشان دادن حسن نيت مستخدمي رادراختيارش كذاشته بودندبه ويلايي درنزديكي فلورانس بردندودربازداشت خانگي نگه داشتندبه اوامرشدكه تاسه سال بايدهرهفته مزاميرهفتگانه توبه كنندگان رابخواند.
پرونده گاليله ازجهاتي به ديگرپرونده هاي متداول ارتدادشباهت داشت چراكه اغلب ازدين برگشتگان كارشان به عمليات تفتيش عقايدنوع سوم نمي رسيدواكثرآنان ترجيه مي دادندكه باابرازندامت سريع همچون نادمان باآنانرفتارشودولي كساني كه مصمم به ايستادگي دربرابركليساي رم بودندنتايج وخيمي راپذيرامي شدندگازاانبرهاي سرخ شده برآتش قيف هاي غول آساصندلي ميخ دار…
درمدت زماني حدودچهارصدسال (ازقرن چهاردهم تاقرن هيجدهم ميلادي )كليساي كاتوليك دراستفاده ازابزارآلات شكنجه سنگ تمام گذاشت وحتي براي ماموران تفتيش عقايدخوديك كتاب راهنماي دستي تهيه كرده بودكه دران چگونگي كشف انحراف عقيدتي درپس نمودهاي ظاهري غلط انداز؛نحوه بكارگيري جاسوسان والبته روشهاي شكنجه مظنونان شرح داده شده بود.امروزه درآستانه هزاره سوم ميلادي پاپ اعظم اعلام مي كندكه ((زمان پوزش براي ارتكاب خشونت به نام ايمان فرارسيده است )).
واين سبوعيت بي حساب وكتاب نبود.كليساقانون خودراباتعصب اداري اعمال مي كرد.براي مثال نسخه سال 1376ميلادي ازكتاب راهنماي تفتيشگران نوشته نيكولاس ايمريش مويدتوجهي باورنكردني نسبت به جزئيات وفاداري دقيق تفتيشگران نسبت به فرآيندهاي قانوني مربوطورجوع به شكنجه تنهابه عنوان آخرين چاره مي باشد.ماموران تفتيش عقايدمتعلق به فرقه هاي دومينيكي وفرانسيسي بودندوانتصاب انها توسطشخص بودندوانتصاب انهاتوسطشخص پاپ صورت مي گرفت .تفتيشگرمعمولامردي بوددرسنين چهل سالگي تحصيلكرده الهيات متخصص قوانين مذهبي وسخنوري كاركشته اورابدين منظوربه قلمروواسقف نشين هامي فرستادندتامعاونت شخص اسقف درامرجستجووكشف مواردانحراف ازتعاليم كليساي كاتوليك رابرعهده بگيرد.اوهمراه باافرادمختلفي واردمنطقه اسقف نشين مي شدازجمله يك دفترداررسمي براي ثبت ونگارش ماوقع يك امدادگرپزشكي (زيراهدف ازاعمال شكنجه به هيچ وجه كشتن قرباني نبود)ومتخصصان علم الهيات به منظوركسب اطمينان ازاين كه متهم واقعااقراركرده وبراي مخفي نگه داشتن ارتدتدخودبه شيطنت هاي منطقي متوسل نگرديده است همچنين يك محافظ مسلح زيراتفتيشگران ازمحبوبيت چنداني برخوردارنبودندمامورتفتيش عقايدكه دريك خانه اربابي اجاره اي سكونت مي گزيديامستقيمابه قصراسقف منطقه مي رفت .درحضورتمامي افرادساكن درمحل ودركليساي جامع آن مراسم مذهبي رااجرامي كرد.سخنراني اودرعمل شامل اخطاردرخواست ازمردم براي لودادن هركسي كه به پندارآنان دچارانحراف ارتدادشده است واعلام اين مطلب بودكه تمام ازدين برگشتگاني كه ظرف مدت يك ماه خودرامعرفي مي كنندمشمول عفووبخشش قرارخواهندگرفت . www.zibaweb.com سايت زيبا وب
نوابغي كه توبه نكردند
پس ازآنكه كاتوليك دراوايل قرن وسطي پايه هاي قدرت خودرامستحكم ساخت (ازدين برگشتگان )رابه عنوان دشمنان جامعه قلمدادكردبرخي ازدشمنان جامعه سهم گرانبهايي درپيشرفت دانش وفلسفه داشتند:
راجربيكن (92-1220م):اين بريتانيايي يكي ازنخستين دانشوران قرون وسطي بودكه ازروش تجربي طرفداري كردوافتخاركشف عدسي هاي بزرگنمارابه اونسبت مي دهند.او15سال عمرخوداحتمالابه جرم انتقادازروشهاي تعليم وتربيت فرانسيسي درزندان به سربرد.
ويليام اوكهام (1347-1285م): اين انگليسي پرورده مكتب فرانسيسي بيشتربه خاطرابداع آن چه كه اكنون (تيغ اوكهام )خوانده مي شودشهرت دارد.اين اصل تفليل مفروضات به حداقل مطلق رامطرح مي كنداوكهام ازفقرانجيلي حمايت كردوبه جرم ارتداددرآويتيون به زندان افتاداواززندان كريخت وبه مونيخ رفت وي درهمان جادارفاني راوداع گفت .
سپس مامورتفتيش عقايدچندين ماه راصرف قرائت نامه هاي افشاگرانه اي مي كردكه درمتهم ساختن ديگران به محكمه اوارسال مي شد.هريك ازاين نامه هاموردبررسي قرارمي گرفت تامشخص شودكه آيادرآنهامباني معتبري دال براتهام وجودداردياانكه اظهاراتي فريبكارانه است بيش ازنيمي ازاين اتهامات مردوداعلام مي شدمعمولاكساني كه خودراتسليم مي كردندبخشيده وازاده مي شدندولي اغلب تنبيه براي سوگنددروغ واتهامات بي پايه سنگين بود.سپس مامورتفتيش به تدارك تفحص مي پرداخت دستگيريهاانجام مي شدواگرپس ازنخستين استنطاق ((خطرناك بودن ))متهم محرزمي گرديداورابه زندان مي افكندندبراساس مقررات تفتيش لازم بودكه رفتاربازندانيان به خرج كليساوبادقت وتوجه بيسارانجام گيرداين عملكرداثرات متناقضي ايجادمي كردبراي مثال زندانيان اغلب نوشيدني هاي باكيفيت بهتروآنچه كه درمنزل خودمي يافتندذدريافت مي كردندوگاهي هم به آنهااجازه داده مي شدتاباهمسرخودارتباط پيداكنند.روش كارساده بودازمتهم درقصراسقف استنطاق مي شدوهيئت استنطاق كنندگان شامل مامورتفتيش عقايددفترداررسمي ودوقانون داربودكه يكي ازآنان مي توانست غيرروحاني باشد.
استادان استنطاق
فناوري روانشناختي موردعمل تفتيشگران بصورت جدل منطقي دردروس دوران تحصيل مذهبي به آنان آموخته مي شدمامورتفتيش مي كوشيدتامتهم رابه تناقض گويي عليه خويشتن واداكندوهرچه سريعتراورابه اعتراف بكشاندتفتيشگران درشناخت معاني كلام استادبودندواجازه نمي دادندتاازدين برگشتگان بااظهارات چندپهلووجدان خودرانسبت به ايمان خويش آسوده سازند.همانگونه كه دراين كتاب ((فنون استنطاق ))نوشته برنادوگي (1323-1307م)مشخص است :
تفتيشگر:پس آياسوگندمي خوري كه هرگزچيزي مغايرباايماني كه ماآن رابرحق مي دانيم نياموخته اي؟
متهم: (درحالي كه رنگش پريده است )اگرلازم است كه سوگندبخورم بارغبت چنين خواهم كرد.
تفتيشگر:من الزام سخني نگفتم بلكه پرسيدم آياسوگندخواهي خورديانه ؟
متهم :اگرامرشماست چنين خواهم كرد.
تفتيشگر:من توراواداربه سوگندنخواهم كردازآنجاكه به اعتقادتوسوگندهاغيرقانوني خواهندبودگناهانت رابه من كه توراواداربه اين كارمردم منتقل خواهي كردبااين حال اگرسوگندبخوري آن راخواهم شنيد.
متهم :اگرشماازمن چنين چيزي نمي خواهيدچرابايدسوگندبخورم .
تفتيشگر:براي آنكه اتهام مرتدشدن راازخوددوركني .براي كساني كه درمقابل مامورتفتيش عقايدسرتسليم فرودنمي آورندچاره اي جزسپرده شدن به زندانهاي طويل المدت ياشكنجه باقي نمي مانداين روشهاكه درقرن وسطا كمترمورداستفاده قرارمي گرفتنددرقرن چهردهم ميلادي به عرف تبديل شدند.دركتاب راهنمايي به نام ((چكش جادوگران ))كه درسال 486ميلادي توسطيك مامورتفتيش آلماني نگارش يافت زندانبابان ابزارشگنجه رااماده مي كردندوزنداني باتسمه بسته مي شدسپس مامورتفتيش اورابه اعتراف آزادانه حقيقيت تشويق مي كرداگراين تشويق به شكست مي انجاميدجلادان معمولاجلسه رابااستراپادوآغازمي كردنداتراپادووسيله اي بودكه درسال 1497ميلادي براي شكنجه جيرولاموساوورولا:استفاده شد.ساوونارولابابي پروايي عليه فسادوبي بندوباري بيش ازحدپاپ الكساندرچهارم سخن رانده بود.دستهاي اوراازپشت بستنددرحالي كه وزنه هابه پاهاي اوآويخته بودوي راباطنابي كه به مچ دستهايش بسته بودچندمترفروافكندند.طول طناب كوتاه ترازمسيرسوط بودودرنتيجه متهم پيش ازبرخوردبازمين درميان راه باضربه اي سنگين متوقف مي شد.اين كار14بارتكرارمي شدوسپس اورادرپايان به جرم گستاخي به تيركي بسته ودرآتش سوزاندند.پس ازبازكردن زنداني ازاستراپادوبارديگرازاومي خواستندتااعتراف كنداگراين درخواست هم بي جواب مي ماندوتهديدات بعدي نيزسودمندنمي افتادمتهم رادوباره به شمنجه مي سپردندطبق مندرجات كاب چكش جادوگران اين شكنجه براساس روشهاي پذيرفته وباشدتي كم وبيش متناسب باجرم انجام مي گرفت طي جلسه شكنجه ازمتهم مي خواستندتااعتراف كند.درتمام اين مدت دفترداررسمي همه كلماتي راكه متهم يامتهمه برزبان مي اورديادداشت مي كردوبعدابراي اطمينان ازاينكه قرباني بدبخت دراقدام به اعتراف جديت داشته است لازم بودكه آنان تاييدكنندكه اين اعتراف به زورشكنجه گرفته نشده اند.كساني كه دربرابراين روشها تاب مي آوردندوهمچنان پافشاري مي كردندتقريباهرروزشكنجه مي شدندوهرباربه آنان قول داده مي شدكه درصورت اعتراف جانشان نجات خواهديافت .اگربازهم متهم به راه نمي آمداورابه ديركي مي بستندوزنده درآتش مي سوزاندند.كساني كه تحت شكنجه زبان به اعتراف مي گشودند(همانندگاليله )بايددرحضورجمع گناه خودرامي پذيرفتندوازايشان خواسته مي شدتامجداايمان بياورند.گرچه امروزاين بنيادگرايي مسيحي بدورازواقعيت مي نمايدولي تفتيش عقايدقرن نوزدهم به كارخودادامه داد.بااين حال نتوانست به عصراستدلال ودوران روحيه جستجوگركه گاليله به پيدايش آن كمك كرده بودراه يابد.انقلاب سكولارفرانسه آخرين ميخي بودكه برتابوت كهنه شكنجه كوبيده شددادگاه تفتيش عقايداسپانيانيزدرسال 1834رسمامنحل گرديد.درسالهاي دهه 1980ميلادي كليساي كاتوليك رم اعتقادات گاليله رادرباره مركزيت خورشيدپذيرفت وبدين ترتيب آخرين پيروزي دانشمندبزرگ جهان علم درمبارزه جمودوخرافه پرستي كليسامحقق گشت .