قدرت ابراز وجود چیست؟،معنی ابراز وجود چیست،چرا باید قدرت ابراز وجود را در افراد افزایش دهیم،علل تقویت قدرت ابراز وجود ،ویژگی کسانی که قدرت ابراز وجود ندارند، چیست،نقش معلمان در ابراز وجود دانش آموزان،نقش مربی پرورشی در ابراز وجود، رابطه ابراز وجود و اعتماد به نفس،تاثیر ابراز وجود در اعتیاد،آیامعتادان قدرت ابراز وجود داشته اند،عواقب نداشتن قدرت ابراز وجود،ضررهای ضعف در ابراز وجود،دلایل ترسو بودن دانش آموزان،نقش مدیر مدرسه در ابراز وجود،جرات ابراز وجودروشهای نوین تدریس

کلمات کلیدی،keywords : ابراز وجود،دانش آموز،معلمان،مربی پرورشی،مدرسه،اعتماد به نفس،شهامت،ترس،جرات،راهکار تربیتی،راهکارهای نوین تربیتی در آموزش

 

 www.zibaweb.com  زیبا وب ،سایت مفید برای معلمان و مربیان ایرانی

 

نقش تقویت قدرت ابراز وجود و تاثیر آن بر نوآوری و یادگیری دانش آموزان
( با تاکید بر نقش معلم و مربیان پرورشی )


جهت ارائه به همایش " راهکارهای نوین تربیت در آموزش و پرورش" حمید رضا تر کمندی کارشناس ارشد مدیریت

چکیده مقاله( استفاده از این خلاصه مقاله در سایتهای اینترنتی و غیره فقط منوط به درج آدرس سایت زیباوب و نام نویسنده است)


عنوان مقاله ، نقش تقویت مهارت ابراز وجود در نوآوری و یادگیری دانش آموز ،نویسنده  حمید رضا ترکمندی،کارشناس ارشد مدیریت،درج در سایت اینترنتی زیباوب
بسیاری از دانشمندان و نام آوران بزرگ عوامل موفقیت خود را در زندگی ، مدیون توجه،معرفی و تقویت اعتماد به نفس خود توسط معلمان و مربیان مدارس معرفی کرده اند . چه بسیار دانش آموزانی که استعداد لازم برا ی نوآوری ، خلاقیت و تبدیل به چهره های موفق در آینده را داشته اند اما " بی توجهی" دست اندرکاران آموزش یا تکرار " سرکوب " ناخواسته آنان در کلاس و در پایه های مختلف ، آن دانش آموزان را به افرادی ناموفق تبدیل کرده و مانع ترقی و پیشرفت در خور استعداد شان شده و حتی در بزرگسالی افرادی کم جرات ، ترسو ، منزوی ، بی انگیزه برای موفقیت و استبداد پذیر شده اند .
در تحقیقات متعدد مربوط به علل موفقیت افراد خلاق و نوآور ، مشخص شده است که رابطه مستقیمی بین " قدرت ابراز وجود " و پیشرفت های علمی و درسی آنان وجود دارد . در این میان نقش مربیان ، معلمان و کادر مدیریت مدرسه در تقویت این قدرت ، بسیار موثر بوده است . جا دارد مسئولین آموزش و پرورش در این رابطه ، کلاس ها ، سخنرانیها ، سمینارها و کار گروهها یی را برای کلیه معلمان و مربیان برگزار نموده و آنان را از اهمیت موضوع آگاه و در صورت نیاز، آموزش دهند .از سوی دیگر توسط مشاوران و مربیان مدارس برنامه هایی برای آموزش تقویت قدرت ابراز وجود برای دانش آموزان برگزار شود.
همچنین ضروری است در این رابطه ، توسط پژوهشگران به صورت میدانی، علل انحراف افراد ناهنجار اعم از معتادان ،بزه کاران و غیره و عوامل شکست افراد در مقاطع تحصیلی و به تبع آن در سایر مراحل زندگی ، با تاکید بر نقش عدم توانایی ابراز وجود و نداشتن اعتماد به نفس ، بررسی گردد و نتیجه این تحقیقات علمی به اطلاع کلیه دست اندرکاران آموزش و پرورش کشور برسد.
کلمات کلیدی keywords, ، این مقاله : ابراز وجود ، روش تدریس ، معلمان و مربیان، راهکار تربیتی، شهامت ، ترس، مهارت اجتماعی

فهرست مطالب

مقدمه

فرضیه ای برای ابراز وجود ؛ معلم و مدرسه چه نقشی در تقویت یا تضعیف ابراز وجود دارند؟

تعریف ابراز وجود

ضعف در ابراز وجود و گرایش های انحرافی

نتیجه گیری ، بحث و پیشنهادات

پیشنهاداتی به معلمان ، مربیان و اولیای مدارس برای تقویت ابراز وجود دانش آموزان

عوامل مربوط به کلاس و معلم در تضعیف قدرت ابراز وجود دانش آموزان

فهرست منابع



مقدمه


قدرت ابراز وجود از مهارت های اجتماعی موثر انسانهاست اگر معلمان و مربیان از اهمیت این راهکار تربیتی مهم آگاهی کامل نداشته باشند علاوه بر ایجاد مشکلاتی برای دانش آموزان ، خود نیز در تدریس و آموزش موفق نخواهند بود. نوآوری و توانایی های انسانها در گروه و زندگی اجتماعی تبلور می یابد . انسانهایی در زندگی اجتماعی موفق ترند که قدرت ارتباطی بیشتری داشته و بتوانند به آسانی خواسته ها ، سئوالات و مشکلات خود را در گروهها اعم از خانواده ، کلاس درس ، دانشگاه و غیره بیان کنند و از طرح خواسته های خود هراس نداشته باشند ، فرایند یادگیری در کلاس درس و انتقال اطلاعات توسط معلمان ، معمولا" با پرسش های جدید دانش آموز همراه است یعنی در جریان یاددهی معلم ، برای دانش آموز پرسشهایی پیش می آید و اگر و ی در کلاس ، شهامت طرح سئوال خود را نداشته باشد ، آموزش آن درس کامل نمی شود .به فرایند ساده زیر توجه نمایید :
1- تدریس معلم و انتقال اطلاعات 2- ایجاد سئوال برای دانش آموز 3- طرح پرسش برای رفع اشکال توسط دانش آموز 4- توضیح و رفع اشکال توسط معلم 5- انتقال موفقیت آمیز اطلاعات معلم بعلاوه تمرین و تکرار 6- یادگیری مطلب
در فرایند بالا اگر مرحله 3 توسط دانش آموز اجرا نشود ، یادگیری ناقص و یا سطحی خواهد بود . فرایند بالا را خلاصه می کنیم ؛
راهکار تربیتی تقویت ابراز وجود -----------> آموزش و پرورش موثر دانش آموز
با تهیه این نوشته ها سعی در جلب توجه معلمان ، مربیان و محققین محترم داشته و ضروری است تا در زمینه این موضوع مهم ، تعمق بیشتری داشته باشند و یا تحقیقات میدانی بیشتری انجام شود . برای تهیه این مقاله علاوه بر اطلاعات و تجربیات تهیه کننده، از آخرین اطلاعات مندرج در سایتهای اینترنتی معتبر و کتب و مقالات مرتبط نیز استفاده شده است ولی متذکر می شود منابع جدید و به روز در زمینه قدرت ابراز وجود بسیار کم بوده یا منتشر نشده و باید بیشتر بدان پرداخته شود .


فرضیه ای برای ابراز وجود ؛ معلم و مدرسه چه نقشی در تقویت یا تضعیف آن دارند ؟

شیوه کار و تدریس در مدارس ابتدایی تا دبیرستان ، تفاوت زیادی با شیوه تدریس و کلاس داری در دانشگاه دارد . نقش معلم و استاد در دو دوره مزبور شامل انتقال اطلاعات و آموزش می شود اما واضح است که روحیات دو دسته فراگیران و نیز جو و فرهنگ کلاس نیز تفاوت چشمگیری دارد ، در کلاسهای درسی میزان زیادی از انرژی معلمان و اولیاء مدرسه صرف برقراری نظم و انضباط می گردد چنانچه در حد معمول و مطلوب باشد ، مفید است و به جریان اجتماعی شدن و هنجار پذیری آنان کمک خواهد کرد اما اگر برقراری نظم و انضباط ( انضباط خشک کلاسی ) به هدف تبدیل شود ، کارکرد مفید مدارس دچار اشکال شده و اعمال فشار های غیر معمول برای انضباط ، لطمات جبران ناپذیری به دانش آموزان به عنوان والدین فردا و گردانندگان جامعه آتی خواهد زد . چه بسیار والدین " ترسو ی" ناموفق امروزی در دو گروه خانواده و مدرسه در سال های کودکی و جوانی متحمل اعمال فشار و سرکوب بوده اند و ناآگاهانه ، قربانی عدم توجه دیگران شده اند . www.zibaweb.com
در مدارس و کلاس هایی که امکان " مطرح شدن" و " ابراز وجود " دانش آموز و نقد و انتقاد توسط دانش آموز وجود نداشته باشد ، تمایل به فعالیت برای یادگیری کمتر شده و ممکن است دانش آموز در قالب " انزوا" یا رفتارهای پرخاشگرانه و تخریبی ، ناهنجاریهای روانی ، پنهان کاری ، بزه ، تنفر از معلم و مدرسه ، فرار از مدرسه و غیره مشکلاتی را برای خود ، جامعه و نسل آتی به وجود آورد .
چنانچه اولیای مدارس دارای انگیزه ورضایت شغلی مطلوب نباشند یا از اطلاعات لازم در مورد اهمیت و نقش کلاس و مدرسه در خود باوری و اعتماد به نفس و موفقیت دانش آموزان مطلع نباشند ، ممکن است قسمت اعظم انرژی خود را صرف برقراری نظم و سکوت غیر معمول در مدرسه بنمایند . حتی در صورتیکه دانش آموز در آموزش و درس و نمره موفق نباشد اما توجه به ابعاد تربیتی آنان مانند تقویت قدرت ابراز وجود ، می تواند تاحدودی در موفقیت نسبی یک فرد عادی در جامعه مفید باشد .
در جریان تدریس در کلاس درس هنگامی که معلم از دانش آموزان بپرسد : اگر کسی سئوالی دارد مطرح کند ، ولی کسی سئوالی نداشته باشد ، اگر با ارزشیابی پی ببرد که تعداد ی از دانش آموزان مطلب را یاد نگرفته اند ، باید به فکر چاره باشد که چرا دانش آموزان قدرت و جرات پرسش از معلم را نداشته اند ؟ چه بسا عصبانیت های معلم و یا ضعف ابراز وجود دانش آموز ، مانع از پرسش شده است !


طرح فرضیه ای ساده در رابطه با پرسش و یادگیری مفید خواهد بود ؛


اگر دانش آموز قدرت ابراز وجود نداشته باشد پس آنگاه جرات طرح پرسش خود از معلم را نخواهد داشت
اگر دانش آموزنتواند اشکال خود را از معلم سئوال نماید پس آنگاه انتقال اطلاعات از سوی معلم ، ناقص خواهد بود .
اگر فرایند انتقال اطلاعات معلم ، ناقص باشد پس آنگاه یادگیری کامل نخواهد بود .



وجود دانش آموزانی که در کلاس ها منزوی ، کم جرات و فاقد توانایی ارتباط با معلم هستند ، برای معلمان خلاق و دلسوز، آزار دهنده است ، حداکثر کاری که این دانش آموزان می کنند حفظ طوطی وار مطالب کتاب برای جلوگیری از تنبیه شدن به وسیله نمره یا سرزنش معلمان و والدین است . با مصاحبه با والدینی که خود در تحصیل موفق نبوده اند به نکات مهمی به عنوان استدلال آنها پی میبریم که ؛ وجود معلمان ، ناظمان و مدیران خشن و عصبانی را عامل عدم پیشرفت خود فرض کرده اند یا با انجام یک کار خلاق مانند ساخت یک کار دستی عجیب یا خلق یک نوشته تخیلی جدید ، مورد سرزنش و تنبیه در مدارس قرار گرفته بودند و از همانجا جلوی فعالیتهای خلاقانه آنان گرفته شده است . بسیار والدین امروزی که هنوز در حسرت عدم پاسخگویی به " سئوال مهم " معلم ، با وجود دانستن آن ، به سر می برند چرا که فکر کرده اند اگر جواب غلط باشد مورد تمسخر دانش آموزان یا تنبیه معلم قرار خواهند گرفت . فرصت های برابر آموزش در تدریس کلاس مستلزم توجه معلم به تمام دانش آموزان است به نحوی که در تعریف روش تدریس کلاسی(class teaching) گفته شده؛ " آموزش همه افراد یک کلاس با هم و عکس تدریس گروهی و انفرادی است " . (شعاری نژاد ، 1364،ص77).
توجه به تعریف "ترس از فعالیت "(Ergasiophobia) می تواند توجه معلمان را به دانش آموزانی که قدرت ابراز وجود ندارند معطوف کندو برای آنها چاره ای بیاندیشند ، " ترس عمومی از فعالیت یا جنب و جوش به سبب این اعتقاد که فعالیتهای شخص باعث ناراحتی دیگران یا خودش خواهد شد" (شعاری نژاد ، 1364،ص152) ، معلمان باید نسبت به این دسته دانش آموزان حساس بوده و در فکرراه حل باشند ، آنها می توانند بسیاری از جنبه های رفتار کودکان را اصلاح کنند به این ترتیب که به رفتار مطلوب دانش آموزان توجه نمایند، مثلا" معلم برای اینکه کودکی را که خجالتی است وادار کند که با سایر دانش آموزان ارتباط برقرار کند ، به وی لبخند بزند ، با وی حرف بزند ، پیشنهاد کند در فعالیتی شرکت کند (پاول هنری ماسن و دیگران،ص492).
"مدارس باز" در مقابل "مدارس بسته و سنتی" در اجتماعی کردن و استقلال و خلاقیت دانش آموزان و تقویت همکاری موثرتر هستند(پاول هنری ماسن و دیگران،ص494)، اینجا نقش مدیران ، مربیان پرورشی و معلمان در نگرش به مدرسه عنوان " مدرسه باز " و عدم تاکید بر روش های سنتی خسته کننده و یکنواخت در ارائه درس مشخص می شود . مثلا" استفاده از روشهای یادگیری مشترکانه که گروههایی از دانش آموزان با هم تکلیفی را انجام می دهند در هماهنگ شدن گروهها و بالا بردن عزت نفس دانش آموزان مفید است (پاول هنری ماسن و دیگران،ص522).
نوع برخورد معلم در کلاس ممکن است جسارت و شهامت دانش آموز در پاسخ گویی و طرح سئوال را با مشکل روبرو کند و یا برعکس ، قدرت ابراز وجود وی را تقویت نماید مثال ؛ دانش آموزی که به گفته معلم خود در مورد " کشف چاپ در آلمان " اعتراض کرده بود و به معلم تذکر داده که " قبلا" چاپ در چین اختراع شده بود " ، با واکنش تند و نمره تک و عصبانیت معلم روبرو شده و شاید تصمیم به ترک این رفتار انتقادی مثبت بگیرد. (نرمان ل .مان،ج 1ص276)
می توان گفت معلمان نقش بسزایی در تقویت خلاقیت دانش آموزان دارند ولی باید برای بروز خلاقیت ، رفتار یا اثری از دانش آموز مشاهده شود و مورد توجه قرار گیرد اگر دانش آموز جرات طرح خود را نداشته باشد به تدریج در فعالیتهای خلاقانه خود موفق نخواهد شد . با کمک آزمونهای مختلف در زمینه های خاصی مثل قضاوت ، هنری، اتکای به نفس، احساس مثبت به خویشتن ، شخصیت افراد خلاق ، مطالعه شده است . این مطالعات نشان می دهد مردم خلاق در مقایسه با افراد عادی دارای انرژی روانی و جسمی بیشتری می باشند و به دنبال تنش هستند تا از طریق آزاد شدن از آن ، احساس لذت کنند (نرمان ل .مان،ج 2ص272) ، حال اگر معلم انرژی دانش آموز را سرکوب کند ، در واقع امکان ابراز و جود و سپس خلاقیت را از دانش آموز سلب کرده است .
دانش آموزان نسبت به طرح خود و تقویت قدرت های ارتباطی و فراگیری مهارت های اجتماعی حساسیت نشان می دهند و معلمان باید بدان توجه کنند به عنوان مثال سئوالاتی از آنان نقل می شود : " در برخی موارد که مسائلی را با اولیای مدرسه مطرح می کنیم با کم کردن نمره انضباط مواجه می شویم " یا " ای کاش همان اندازه که به آموزش اهمیت داده می شد به مسایل پرورشی و اخلاقی هم توجه می شد "، یا " چرا برخی معلمان در مقابل اعتراض دانش آموزان ، چند نمره از ورقه امتحانی را کسر می کنند ؟ " (شرفی، 1381،ص 277).
در مورد ندادن شخصیت به دانش آموزان توسط معلمان ، گلایه هایی ذکر می شود ، مثلا" در یک تحقیق در شمال تهران ، یکی از مهمترین مسایل نو جوانان در محیط مدرسه این بوده ؛ " کارکنان و معلمان مدرسه به پرسش های ما طوری پاسخ می دهند که احساس خفت و خواری کنیم و ترجیح می دهیم که دیگر سئوالی نکنیم " (شرفی، 1381،ص 286).
شیوه تدریس معلمان یکی از عوامل مهم در پرورش قدرت ابراز وجود یا تضعیف آن است از عوامل انتقال دانش ، روشی است که امکان ارائه مطلب به فردی دیگر به وجود می آید "لذا تصور کلاس های بی روح و مرده و غیر فعال که دانش آموزان مجبور به نشستن در آن و تحمل چنین فضایی باشند ، خوشایند نیست " (شرفی، 1381،ص 295). ، چنانچه معلمان به جوش و خروش نوجوان ، طرح پرسش در هنگام تدریس ، اظهار نظر آزاد دانش آموز توجه نکرده و محیط ارعاب و سرکوب را حاکم کنند ، در تدریس خود موفق نخواهند بود و انرژی خود را صرف می کنند .
استفاده از " نمره " به عنوان وسیله تهدید و مجازات یکی از عوامل مهم در تضعیف قدرت ابراز وجود دانش آموزان است به نحوی که حتی دانش آموزان زرنگ هم جرات طرح سئوال از معلم را نداشته و صرف نظر می کنند مثال در این باره ؛ " معلمی که خود را بسیار قاطع و منضبط معرفی می کرد و گاهی به مدت 45 دقیقه صدای احدی از دانش آموزان به گوش نمی آمد ، در ابتدای کلاس اولتیماتوم داده بود که اگر کسی حتی یک کلمه حرف بزند صفر خواهد گرفت و به دفتر مدرسه معرفی می شود ، آنگاه خود در افکارش غوطه ور می شد و کسی جرات تکان خوردن در کلاس را هم نداشت (سایت زیباوب)، در این مثال اگر دانش آموز پرسش داشته یا یک فکر بکر به ذهنش خطور کند ، آیا توانایی اظهار نظر را در کلاس خواهد داشت ؟!
ابراز وجود می تواند به عنوان عاملی برای کاهش مشکلات روانی محسوب شود نقش معلمان و خانواده در تقویت ابراز وجود دانش آموزان در مقابله با فشار های روانی به اثبات رسیده است از نتایج یک تحقیق علمی (dbase.irandoc.ac.ir)می توان به موارد زیر اشاره کرد :
• بين سبكهاي هويت دانش آموز و سبكهاي مقابله آنان با فشار رواني رابطه وجود دارد .
• بين سبك هويتي دانش آموزان و ابراز وجود درآنان رابطه وجود دارد .
محقق این تحقیق پیشنهاداتی برای جرات ابراز وجود عنوان کرده است ؛ الف: دادن اجازه ابراز عقيده به دانش آموزان به منظور احترام گذاشتن به آنها ب : تشويق موفقيتهاي انان در زمينه تحصيلي وغير تحصيلي پ : كشف استعدادها و علاقه منديهاي فرزندان ت : تهيه كتابچه براي ارتقاء عزت نفس و ابراز وجود
آموزش مهارتهای زندگی توسط معلمان و مربیان در مدرسه از جهت دیگر هم مفید واقع می شود ؛آموزش مهارت هاي زندگي در ابراز وجود، عزت نفس و مسئوليت پذيري تاثير مثبت داشته است (dbase.irandoc.ac.ir)
عدم توجه خانواده ها و معلمان به ابراز وجود دانش آموزان مشکلات عمده دیگری را مانند اعتیاد به دنبال خواهد داشت .حتی اگر در مدرسه هیچ کار آموزشی مفیدی انجام نشود ، بهتر است تا دانش آموزان بعد ها در دام اعتیاد گرفتار شوند، در این مورد مدرسه می تواند حداقل با تقویت ابراز وجود ، مانع تمایل جوانان به مواد مخدر شوند . "بر اساس دستور العمل ستاد مبارزه با موادمخدر تمام دستگاههای متولی و مسئول در امر پيشگيری از مصرف مواد مخدر موظف شدند كه در قبال دريافت بودجه های تعيين شده اقدامات خود را در محورهايی چون آموزش مهارت های زندگی، تقويت اعتماد به نفس، آموزش مهارت های ارتباطی و مهارت حل مساله، تقويت مهارت ابراز وجود و تفكر خلاق، آموزش مقابله با فشار و استرس و همچنين آموزش تفكر نقادانه به نوجوانان و جوانان جهت تجزيه و تحليل مشكلات متمركز كنند . بنابر اعلام كارشناسان ستاد مبارزه با مواد مخدر تحقيقات صورت گرفته نشان می دهد كه در گرايش جوانان به مواد مخدر عوامل فوق بيشترين نقش را دارند." و یا دكتر صرامی در اين باره به خبرنگار اجتماعی خبرگزاری مهر می گويد: "به طور مثال تقويت قدرت ابراز وجود يكی از آيتم های مورد نظر در ارايه آموزش های پيشگيرانه به نوجوانان و جوانان است، زيرا بسياری از نوجوانان به خاطر ضعفی كه در اين زمينه دارند جهت ورود به گروه همسالان يا معرفی خود به عنوان فردی مثلا با كلاس ابتدا سيگار و سپس به ميزان نفوذ و گرايش گروه همسال به سوی استعمال مخدر های ديگری مانند حشيش، هروئين ، قرص های روانگردان و شيميايی و غيره روی می آورد."  براي تقويت مهارت ابراز وجود نيز لازم است با فرزندانمان از كودكي صريح باشيم و به آنان نيز بياموزيم كه حرفهايشان را بدون واسطه به شخص مورد نظر بگويند.

همچنين نكته حايز اهميت در مهارت ابراز وجود براي فردي كه در برابر آسيب اعتياد قرار مي گيرد؛ اين است كه چگونه درمقابل تقاضا و خواسته هاي غير منطقي دیگران ، " نه " بگويد.( www.qudsdaily.com)
ابراز وجود به معني احترام گذاشتن به خود و ديگران است و اين يعني آگاه بودن از نيازها و خواسته هاي خود و معني آن صرفا" ، تامين خواسته هاي خود نيست بلكه بايد به ديدگاه هاي ديگران نيز احترام بگذاريم . اگر در خصوص افكار و احساس خود در مقابل خودمان رو راست نباشيم اقدام به ابراز وجود دشوار است . بنابراين بايد حمايت از خويشتن را بخشي از زندگي خود سازيم و ابزار وجود را از خانه و مدرسه شروع كنيم و با آموزش مهارت هاي زندگي به كودكان و نوجوانان موجب ارتقاء رشد شخصي و اجتماعي آنان شده و زمينه پيشگيري از آسيب هاي رواني و اجتماعي را فراهم نماييم .( www.magiran.com)

تعریف ابراز وجود


ابراز وجود يكي از مهارتهاي اجتماعي است كه در محيطها ي تخصصي و در تعاملات روزمره بسيار مفيد است. وقتي ديگران حقوق ما را رعايت نمي كنند، آزرده، خشمگين و ناراحت مي شويم، اما برخي از ما نمي توانيم ابراز وجود كنيم. اين مشكل ريشه هاي تربيتي دارد و ناشي از پرورش يافتن ما توسط والديني بسيار سختگير است كه «فرزندان خود را مي بينند، اما حرفهاي آنها را نمي شنوند» اين گونه كودكان در مدرسه ياد مي گيرند كه معلمان بچه هاي ساكت را دوست دارند ولي آنها بعدها به سختي مي توانند بر سلطه پذيريهاي بازمانده از دوران تحصيل و آموزشهاي خانوادگي خويش فائق آيند اما پژوهشها نشان مي دهند كه ما مي توانيم مهارت ابراز وجود را در خودمان بهبود بخشيم.
لنج و جاكوبسي، مهارت ابراز وجود را اين گونه تعريف كرده اند:
« ابراز وجود شامل گرفتن حق خود و ابراز افكار، احساسات و اعتقادات خويش به گونه اي مناسب ، مستقيم و صادقانه است به نحوي كه حقوق ديگران را زير پا نگذاريم.»( www.bums.ac.ir)
ابراز وجود متشكل از هفت دسته پاسخ است كه سه دسته از آنها پاسخهاي منفي هستند: 1- ابراز عقايد نامعقول و متفاوت 2- تقاضاي تغيير رفتار از ديگران 3- رد درخواستهاي معقول آنها.
چهار دسته پاسخ مثبت عبارتند از: 1- قبول كاستيهاي خود 2- رد و بدل كردن تعارف 3- شروع و ادامه تعاملات 4- ابراز احساسات مثبت.
براي درك كامل مفهوم ابراز وجود ابتدا بايد بين آن و سبكهاي پاسخدهي تمايز قائل شد.
آلبرتي ووامونزر ( 1975) بين سه سبك پاسخ تفاوت قائل شده كه اين سه سبك عبارتند از: 1-عدم ابراز وجود 2- ابراز وجود 3- پرخاشگري.
1 – عدم ابراز وجود: يعني در نظر نگرفتن خود و اتخاذ سبكي انفعالي، به نحوي كه ديگران افكار احساسات و حقوق ما را به راحتي نا ديده بگيرند.
اشخاصي كه از اين شيوه خاضعانه استفاده ميكنند، افرادي مردد، در ظاهر آرام و در واقع بي قرارند كه از مسائل فرار مي كنند و بدون توجه به احساسات خود با ديگران موافقت ميكنند، افرادي که اهل ابراز عقيده نيستند، خود را دست كم مي گيرند،
اعتماد به نفس ندارند و براي بدست آوردن دل ديگران خود رابه رنج و زحمت مي اندازند. در اين سبك هدف فرد آن است كه به هر قيمتي كه شده ديگران را خوشنود سازد و از ابراز هر گونه تعارض جلوگيري كند.

2- ابراز وجود: يعني ملاحظه حقوق ديگران و در عين حال گرفتن حق خود. ويژگيهاي اين سبك عبارتند از: دادن پاسخهاي خود انگيخته با لحني دوستانه اما قاطع، نگاه كردن به ديگران، ذكر مسائل مهم، ابراز احساسات و عقايد، بها دادن به خود و نرنجاندن خود و ديگران. در اين سبك هدف شخص رعايت عدالت براي تمامي طرفهاي رابطه است.
3- پرخاشگري:يعني، تهديد كردن ديگران يا نا ديده گرفتن حقوق ديگران، ويژگيهاي اين سبك عبارت است از: صحبت كردن پيش از اتمام يافتن صحبتهاي ديگران، بلند بلند و تهاجمي حرف زدن، خيره شدن به طرف مقابل، كنايه زدن، ابراز خشم و شديد احساسات و عقايد، بالاتر دانستن خود و رنجاندن ديگران براي جلوگيري از رنجش خود، هدف افراد پرخاشگر ، بردن بدون رعايت حقوق ديگران است.
ابراز وجود معمولاً مناسبترين پاسخ است. مردم، افراد پرخاشگر را اشخاصي ناسازگار، زورگو، سلطه گر وغيرخويشتندار مي دانند. گرچه اين افراد گاهي با نهيب زدن و ترساندن ديگران مي توانند حرف خود رابر كرسي بنشانند، اما باعث مي شوند تا ديگران از آنها بيزار و گريزان شوند. از سوي ديگر عدم ابراز وجود باعث مي شود تا ديگران ما را موجودي ضعيف دانسته كه به سادگي مي توان او را فريب داد و در نتيجه اين افراد اغلب از زندگي خود ناراضي بوده و نمي توانند به اهداف خود برسند. اما افرادي كه اهل ابراز وجود هستند كنترل بيشتري بر زندگي خود داشته و اغلب از روابطشان رضايت دارند و به اهداف خويش مي رسند. مردم به آنها اعتماد بيشتري داشته و احترام بيشتري مي گذارند، زيرا آنها را شخصيتهاي محكم و ثابت قدم مي دانند.

ضعف در ابراز وجود و گرایش های انحرافی

مثالی ساده در مورد ضعف در ابراز وجود و آمادگی برای اعتیاد جوانان مفید به نظر می رسد ، تعارف مواد مخدر ؛ رامين دانش آموز سال آخر دبیرستان است ، رفتاري بسيار دوستانه دارد و در زمينه هاي اجتماعي فعال و پوياست . مدتي است با سعيد دوست شده ، يک روز تعطیل ، سعيد ، رامين را به يک ميهماني دعوت مي کند . در طول ميهماني يک نفر بسته کوچکي حاوي مواد مخدر را به ديگران تعارف ميکند همه جز رامين استقبال مي کنند اما وقتي سعيد به اوپيشنهاد مي کند مي ماند که چه بايد بکند ، ۳ شکل واکنش او را توضيح مي دهيم :
الف : بدون ابراز وجود . رامين بالاخره مي پذيرد و وانمود مي کند که قبلاً هم مواد مصرف کرده ، او به دقت به ديگران نگاه مي کند و از طرز استعمال آن ماده خاص آگاه مي شود . اما نگران است مبادا با زهم مواد بيشتري به او تعارف کنند . نتيجه ؛ او نمي خواهد سعيد را ناراحت کند اما خودش تن به کاري می دهد که به آن علاقه اي نداشته است .
ب: پرخاشگرانه . رامين از پيشنهاد سعيد عصباني مي شود و او را سرزنش مي کند و از او مي خواهد که سريعاً او را به منزل برگرداند . وقتي ميهمانها به او مي گويند ، در قبول اين تعارف مجبور نیست ، او هم چنان به تندخويي ادامه مي دهد ، سعيد احساس مي کند که نزد ميهمانها تحقير شده است و علاقه اش به رامين کم مي شود و به اين نتيجه مي رسد که اگر با او دوستي نکند بهتر است .
ج : مهارت ابراز وجود . رامين از قبول پيشنهاد سعيد خودداري مي کند و مؤدبانه جواب مي دهد : نه متشکرم
بعد به حاضرين مي گويد که تا کنون مواد مصرف نکرده و علاقه اي هم به اين کار ندارد . رامين به سعيد و دوستانش مي گويد که ترجيح مي دهد به منزل برگردد اما به آنها حق مي دهد که به ميل خود رفتار کنند . وقتي از ميهماني خارج مي شود از سعيد گله مي کند که چرا به او نگفته دوستانش مواد استعمال مي کنند و بعد اضافه می کند که با پيشنهاد مصرف مواد و تعارف آن ، آزادي او را به مخاطره انداخته زيرا اگر به هر شکل پليس از موضوع باخبر مي شد او را هم دستگير مي کرد . رامين به اين فکر مي افتد که احتمالاً اگر با سعيد قطع رابطه کند بهتر است .

برداشت معلمان از انضباط و تنبیه متفاوت است و می تواند بر نگرش آنها در توجه به ابراز وجود دانش آموز موثر باشد . استفاده از تنبیه مداوم دانش آموز می تواند وی را با ضعف در ابراز وجود در آتی دچار کند . یکی از معانی رایج انضباط ، تنبیه به معنای اعم کلمه است . کشف بسیار پذیرفته شده ثرندایک را به یادآوریم که تنبیه برای برآوردن هدف ها یش آن قدر موثر نیست که تقویت برای مقاصدی متضاد، در واقع تنبیه موجب خاموشی پاسخ نمی شود بلکه صرفا آن را به طور موقت متوقف می
کند . پس تعجب آور نیست که آموزشگران تنبیه را به منزله فنی برای کنترل نمی پذیرند و نیز تعجب آور نیست که اقدامات انضباطی نیز رواج خود را از دست داده است زیرا ارتباط نزدیکی با تنبیه دارد اما کنترل کلاس و مسائل انضباطی همچنان یکی از مشغولیات عمده بسیاری از معلمان است . مشکلات انضباطی یکی از دلایل اصلی عدم موفقیت معلمان وفشار روانی بر آنها ست . ( بلیز و پیجک ، 1985) سهم این مسائل در عدم موفقیت دانش آموزان نیز اندک نبوده است .( http://oloom4u.ir)
تا کید صاحبنظران بر استفاده اصولی از تشویق بی دلیل نیست ، تشویق می تواند به قدرت ابراز وجود دانش آموز کمک شایانی کند . مارلند (1975) توصیه می کند که معلمان موقعیت هایی ترتیب دهند که بتوانند مکررا اما به جا از تحسین استفاده کنند و در رابطه با استفاده از تحسین و انتقاد از رهنمود های ساده ای پیروی کنند . تحسین با توجه به تاثیر آن بر عزت نفس و خود انگاره باید علنی باشد . گاهی باید والدین و بزرگسالان علاقمند دیگر نیز از آن باخبر شوند . در مقابل ، انتقاد ، بازهم به دلیل تاثیر آن بر عزت نفس و خود انگاره ، باید غیر علنی باشد . (http://oloom4u.ir)
به علاوه ، هم تحسین و هم انتقاد باید مشخص باشد نه کلی . پژوهش ها نشان می دهد که تحسین و تنبیهی که مشروط به رفتار نباشد یا رابطه روشنی با رفتاری خاص نداشته باشد خیلی کمتر موثر است . از این رو ، مارلند(1975) توصیه می کند که دانش آموز با عباراتی کلی مثل (مواظب رفتارت باش) یا (پسر خوبی باش) توبیخ نشوند. بلکه باید دانش آموزان را هدایت به انجام رفتاری مشخص كرد و دلیل خوب بودن آن رفتار را گفت . برای مثال ، معلم می تواند بگوید : لطفا تفنگ آبفشانت را بگذار توی میز چون نظم کلاس به هم می خورد . به احتمال قوی ، قاعده نادرست بودن به هم زدن نظم کلاس ، قبلا توضیح داده شده است و همه آن را پذیرفته اند و به آنها گفته شده است که نقض مکرر این قاعده چه مجازاتهایی به دنبال دارد . نوع نگرش معلمان به دانش آموزان در شیوه کاری آنان موثر خواهد بود ، معلمی که دانش آموز را نادان ، نپخت و خام ، یاغی، محقر و ... می پندارد ، از روش های سرکوبگرانه استفاده خواهد کرد پس آنگاه قدرتی برای ابراز وجود آنان نخواهد ماند .
روش درست آموزش کودکان، به درستی رفتار صحیح با شهروندان مشابه است، ما یک اندیشه داریم، آرزوی ما، درباره مدارسی است که در آنها با نوجوانان، با احترام رفتار می کنند و فرصت هایی برای یادگیری مهارتهایی که آنها برای زندگی توأم با موفقیت خود نیاز دارند، فراهم می شود. این اندیشه، در مورد مدرسه هایی است که بچه ها هرگز تجربه تحقیر به هنگام شکست را نداشته باشند، و در عوض با فرصتهای یادگیری که از اشتباه های خود در یک فضای ایمن به دست می آورند، احساس قدرت کنند. در این مدرسه ها، خطا و اشتباه پذیرفته می شود و به مثابه یک فرصت یادگیری مورد توجه قرار می گیرد. این، اندیشه ای است در مورد مدرسه هایی که در آنها، دانش آموزان احساس همکاری را توأم با رقابت صحیح فرا می گیرند. در این مدرسه ها، معلمان و دانش آموزان، برای حل مسائل، با هم تشریک مساعی دارند. این اندیشه، درباره دانش آموزان و
معلمانی است که به یکدیگر کمک می کنند تا محیطی خلق کنند که در آن روح هیجان برای زندگی و یادگیری بدمد، برای اینکه ترس و احساس های بی کفایتی و ناامیدی دیگر نتواند بخشی از محیط یادگیری آنان باشد و در نهایت، نتیجه این است که یک سامانه آموزشی موفق که نوجوانان را پرورش می دهد و به آنها مهارتها و نگرشهایی می دهد، پدید خواهد آمد. این سیستم مدرسه ای به آنها کمک خواهد کرد که فقر شادی نداشته و به مثابه عضوی از افراد جامعه ، مشارکت داشته باشند. معلمان و دانش آموزان عضو این سامانه می دانند که اندیشه پدید آمدن چنین مدرسه هایی، بر پایه روشهایی مبتنی بر احترام متقابل استوار است.لازمه احترام متقابل این است که بزرگترها، بچه ها را به عنوان انسان و افرادی منحصر به فرد ببینند. در این سامانه معلمان، کسانی هستند که دانش آموزان را به عنوان موجوداتی زنده درک کنند و با آنها به عنوان روباتهایی خشک و بی روح رفتار نکنند. در واقع معلمان نباید به دنبال این باشند که فقط دانش آموزان را کنترل کنند و آنها را تحت نفوذ داشته باشند. در واقع باید معلمان، دانش آموزان را به عنوان منابع ارزشمندی مملو از ایده ها و مهارتهای گرانبها ببینند.( http://pira.blogsky.com)
اما مربیان پرورشی و معلمان ، به نقش عزت نفس نیز باید توجه نمایند ، عزت نفس از اصلى ترين عوامل رشد مطلوب شخصيت است و از جمله مفاهيمى است كه در چند دهه اخير مورد توجه پژوهشگران و صاحب نظران روان شناسى و علوم تربيتى قرار گرفته است. دانشمندان بسيارى به اين نتيجه رسيده اند كه كودكان برخوردار از «عزت نفس بالا»، افرادى هستند كه با احساس اعتماد به نفس و بهره گيرى از استعداد و خلاقيت خود به ابراز وجود مى پردازند و به راحتى تحت تاثير عوامل محيطى قرار مى گيرند(www.javannewspaper.com). به اعتقاد روان شناسان، شخصيتى كه از عزت نفس بالايى برخوردار است خود را به گونه اى مثبت ارزشيابى كرده و برخورد مناسبى با نظريات مثبت خود و ديگران دارد. اما در مقابل كسى كه عزت نفس پايينى دارد اغلب نوعى نگرش مثبت تصنعى نسبت به جهان پيرامون خود دارد. اين شخص اساساً فردى است كه غرور كمى در خود احساس مى كند. گفته اند كه نوجوانان با عزت نفس پايين نسبت به ماهيت انسان عقده حقارت دارند، اين گونه اشخاص معمولاً از ابراز وجود ناتوان و چنين تصور مى كنند كه ديگران دوستشان ندارند. بنابراين در فعاليت هاى فوق برنامه به طور مداوم شركت نمى كنند و به ندرت جهت موقعيت هاى خاص، به مديريت انتخاب مى شوند و بي شتر تمايل دارند كه ناشناخته باشند.چنين اشخاصى مى كوشند كه از حضور در بحث هاى رسمى و غيررسمى اجتناب كنند. به جهت طولانی نشدن مطلب از ادامه بحث رابطه عزت نفس و قدرت ابراز وجود خود داری می کنیم .
اولیای مدرسه نسبت به علل بروز برخی رفتارهای دانش آموزان ، باید حساس شوند و در پی ریشه یابی باشند ، شاید یکی از عوامل مهم بروز مشکلاتی در کلاس و مدرسه مربوط به عدم قدرت ابراز وجود باشد . اگر فرد نتواند به خوبي نياز به ابراز وجود را درخويشتن تأمين نمايد، ناگريز به واكنشهاي دست مي‎زند كه خالي از نگراني و مخاطره نيست، به عنوان مثال، جواني كه نمي‎تواند از طريق مثبت ابراز وجود نمايد، « به منفي گرايي» روي مي‎آورد و به مقابله و جبهه‎گيري در قبال اطرافيان و همسالان اقدام مي‎نمايد و سعي برآن دارد كه از موضعي خصمانه و منفي با ديگران مواجه شود. حتي بايد اذعان كرد كه برخي از پديده‎هاي رفتاري نامطلوب نظير دروغ، تظاهر به موفقيت، اغراق در ارزيابي خويشتن و مبالغه در تواناييهاي شخصي، زماني در شخصيت جوان، ظاهر مي‎شوند كه وي فرصتهاي مناسب را براي « ابراز وجود» به صورت مثبت و سازنده از دست داده و در كمال نا اميدي به شيوه‎هاي منفي روي آورده است . ( www2.irib.ir)


نتیجه گیری ، بحث و پیشنهادات


با توجه به آنچه خواندید، می توان گفت :روش کار و تدریس معلمان و مربیان وسبک مدیریت مدارس ، از مهمترین عوامل تاثیر گذار برتقویت یا تضعیف قدرت ابراز وجود دانش آموزان به عنوان بزرگسالان آینده می باشد. اگر طرح سئوال یا عرض اندام و نقد یک دانش آموز ، نا آگاهانه توسط یکی از اولیای مدرسه ، سرکوب و تمسخر شود پس خلاقیت و اعتماد به نفس و گاهی،راه موفقیت های آتی از همان موقع ، سد خواهد شد . موفقیت در تمامی عرصه های زندگی من جمله تشکیل
زندگی مشترک ، بسته به طرز برخورد و ابراز نظرات و انتقادات از همسر ، همکار ، دوست ، شهروند ، مسئول و غیره خواهد بود.
پیشنهاداتی به معلمان ، مربیان و اولیای مدارس برای تقویت ابراز وجود دانش آموزان
1- تشکیل جلساتی برای معلمان و مربیان مدرسه و دعوت از کارشناسان و اساتید دانشگاه برای تشریح اهمیت موضوع و ارائه طرقی جهت آشنایی هر چه بیشتر معلمان با مقوله " ابراز وجود" در قالب شورای معلمان ، سمینار و سخنرانیها .
2- نظارت مدیر ان مدارس بر روش تدریس معلمان و گرفتن بازخورد از دانش آموزان.
3- ترغیب معلمان به استفاده از روش های تدریس نوین با تاکید بر مشارکت فعال کلیه دانش آموزان کلاس.
4- کسب اطلاعات مدیر از معلمان برای شناسایی دانش آموزانی که در ابراز وجود ضعف دارند و برنامه ریزی برای غلبه بر آن در محیط کلاس و مدرسه .
5- توجه جدی مربیان پرورشی به فعالیتهای پرورشی و فوق برنامه در مدرسه و دادن مسئولیت و استفاده از دانش آموزانی که از این بابت مشکل دارند.
6- تشکیل کلاسهای آموزش خانواده توسط مدرسین مسلط و به روز برای خانواده ها یی که دارای چنین فرزندانی هستند.
7- تشکیل جلسات گروهی آموزش مهارت های زندگی و استفاده از اساتید مجرب برای دانش آموزانی که به تشخیص شورای تربیتی مدرسه نیاز به توجه بیشتر دارند ( بدیهی است حتی الامکان دانش آموزان نباید متوجه انتخاب هدفمند خود شوند )
8- استفاده از شیوه کنفرانس یا مسابقات گروهی در کلاس در راستای موضوعات درسی و عضویت تمام دانش آموزان در آن گروهها و تشویق غیر مستقیم دانش آموزان شناسایی شده توسط معلمان در کلاس.
9- برگزاری مراسم هنری مانند شعر ، سرود، نمایش، و مسابقات ورزشی و عضویت این دسته دانش آموزان به همراه دیگر افراد .
10- توجیه و آموزش معلمان ومربیان در رابطه با مدیریت کلاس به جای توسل به شیوه های سرکوبگرانه به نام انضباط و نظم کلاسی . راه کارهای پیشگیرانه در مدیریت کلاس دارای اهمیت ویژه ای است . بعضی از این راه کارها عبارتند از؛ برقراری روالهای لازم ، یاد گرفتن نام دانش آموزان، وضع مقررات، اجرای پایای مقررات، فراهم کردن فرصت های مناسب برای استفاده بجا از تحسین، استفاده از شوخی ، حضور داشتن در زمان حال و در مکان کلاس و توجه به جو و محیط کلاس .
11- « توانايي سخن گفتن» يا« فن بيان» زير مجموعه« ابراز وجود» است . با طرح مباحث عملي و كاربردي در اين زمينه ، دانش آموزان را آموزش دهيم تا هم بتوانند « خوب صحبت» كنند و نيز« صحبت خوب» داشته باشند، كه اولي ناظر به « روش» و دومي ناظر به« محتوا» است.
12- نقش اطلاعات عمومي و دانش‎هاي جنبي زندگي در توانايي ابراز وجود دانش آموزان غير قابل انكار است. آنان كه اطلاعات وسیعي از جهان بيرون و جهان درون خويش دارند، به طور قابل ملاحظه‎اي بيش از سايرين مي‎توانند وجود خويش را به منصه ظهور برسانند.
13- دانش آموزان به همان اندازه كه نياز به« خوب سخن گفتن» براي ابراز وجود دارند، نياز به « خوب شنيدن» از جانب ديگران نيز دارند. اگر بتوانيم اين مفهوم را گسترش دهيم كه در صورت تمايل دانش آموزان به سخن گفتن برايشان شنونده خوب، پرحوصله و با تجربه‎اي باشيم، در اين صورت آنان را براي ابراز وجود ياري نموده‎ايم. از ياد نيريم كه هنر« خوب شنيدن » در روابط انساني، مكمل « هنر خوب گفتن» محسوب مي‎شود .
14- مدارس،كانونهاي فرهنگي و تربيتي در تقويت ابراز وجود و از جمله خوب سخن گفتن ، نقش قابل ملاحظه اي دارند. ضروري است در فرصتهاي مناسب با تشكيل كلاسهاي فن بيان، براي دانش آموزان، ظرفيت ابراز وجودشان را افزايش دهيم .www.zibaweb.com
15- آموزش « شيوه‎هاي كاربردي» تقويت اعتماد به نفس فرزندان به والدين به ويژه از طريق رسانه‎هاي گروهي،یا کلاس های آموزش خانواده مدارس ، فرصت مطلوبي است تا اين دسته از والدين، خود از برترين افرادي باشند كه مي‎توانند اعتماد به نفس فرزند خويش را تقويت نمايند.
16- تشویق دانش آموزان به افتتاح وبلاگ هایی با محتوای مفید و اخلاقی و با تاکید بر معرفی شفاف خود در وبلاگ ، عضو گیری در وبلاگ ، معرفی توانمندیهای خود به سایرین، درج مقالات و مطالب مفید علمی


عوامل مربوط به کلاس و معلم در تضعیف قدرت ابراز وجود دانش آموزان
1- اجازه ندادن به دانش آموزان برای طرح پرسش خود در کلاس یا حین تدریس
2- عدم آگاهی معلمان و کارکنان مدرسه از اهمیت قدرت ابراز وجود در موقعیت و پیشرفت تحصیلی دانش آموز
3- وجود تنبیه بدنی در کلاس و مدرسه یا ترس از اعزام به دفتر و اطلاع رسانی به والدین به عنوان ابزار تنبیه.
4- استفاده از نمره و دفتر نمره به عنوان وسیله تهدید و ارعاب و تسویه حساب با دانش آموز.
5- حاکمیت انضباط خشک و رسمی افراطی در محیط کلاس و مدرسه و صرف انرژی اولیای مدرسه در این مورد.
6- ممنوع بودن نقد و انتقاد از فعالیتهای معلمان و مدرسه.
7- داشتن تصور منفی از شهامت و جرات ابراز وجود به جای جسارت و پر رویی در بین برخی اولیای مدرسه.
8- خستگی ، عصبی یا زود رنج بودن برخی از اولیای مدرسه.
9- عدم آگاهی کامل و فراموشی روحیات و مقتضیات سنی دانش آموزان در دوره خاص خود ، توسط معلمان.
10- عدم امکان شناسایی ، معرفی و تقدیر از معلمان فعال ، خلاق و دلسوز. تفاوت زیادی در ارزیابی کار دو دسته معلمان مشهود نیست .
11- عدم نظارت مدیر مدرسه بر کلاس و شیوه تدریس معلمان به دلیل حاکمیت نگرش مفید بودن شیوه تدریس سنتی در مدارس.
12- عدم آگاهی معلمان از شیوه های تدریس فعال ، مشارکتی و گروهی و نقش آن در تقویت قدرت ابراز وجود دانش آموزان.
13- عدم برگزاری آموزش ضمن خدمت مفید در این رابطه به معلمان ، برگزاری سمینارهای موثر و کارگروههایی برای تشریح اهمیت ابراز وجود دانش آموزان.
14- عدم اطلاع کافی خانواده ها در مورد قدرت ابراز وجود و تاکید آنها بر نمره و اعمال فشار بر مربیان جهت سخت گیری و انضباط خشک کلاسی.
15- تعداد زیاد دانش آموزان برخی کلاس ها ( بیش از 18 نفر) که منجر به استفاده ناچار معلم از انضباط بیشتر در کلاس خواهد شد .
16- نبود کافی برنامه های رسانه ها در آموزش مستقیم و غیر مستقیم معلمان و والدین برای تا کید بر تقویت قدرت ابراز وجود دانش آموزان .
17- جذاب نبودن محیط های کلاسی یا مدارس جهت ایجاد رغبت به حضور دانش آموز در آن و گذراندن اوقات با نشاط و مطرح کردن خود ، معمولا" گروههای انحرافی به دلیل داشتن جذابیت های فریبنده به سادگی نوجوانان و جوانان را به سوی خود می کشانند و شاید این تصور در دانش آموز ایجاد شود که در آن گروهها بهتر می تواند خود را مطرح نماید.نویسنده حمید رضا ترکمندی - بیجار

فهرست منابع


1- شرفی،محمد رضا . (1381). دنیای نوجوان . تهران : انتشارات تربیت.
2- شعاری نژاد ،علی اکبر.(1364). فرهنگ علوم رفتاری.تهران: انتشارات امیر کبیر .
3- نرمان ل .مان.(1969) . اصول روانشناسی{ترجمه ی دکتر محمود ساعتچی(1368)}. تهران: انتشارات امیر کبیر.
4- پاول هنری ماسن و دیگران . رشد و شخصیت کودک {ترجمه مهشید یاسایی(1372)}.تهران :نشر مرکز.
5- ریتا ال اتکینسون و دیگران. زمینه روانشناسی{ترجمه دکتر محمد تقی براهنی(1367)}.تهران :انتشارات رشد .
6- پايان نامه . پيري ، ليلا بررسي رابطه بين سبكهاي هويت و مهارتهاي زندگي (تواناييهاي ابراز وجود و مقابله با فشار رواني ) در دانش اموزان دختر مقطع پيش دانشگاهي شهر تهران . فارسي1383
سایتهای اینترنتی؛
7 - ترکمندی،حمید رضا . یکصد و ده تجربه از معلم نوآور . سایت زیباوب www.zibaweb.com . {1387}.
8- سایت اینترنتی http://dbase.irandoc.ac.ir/00733/00733822.htm
9- سایت اینترنتی http://dbase.irandoc.ac.ir/00733/00733822.htm
10- وبلاگ اینترنتی http://www.masoudimaryam.blogfa.com/post-4.aspx
11- سایت اینترنتی http://www.qudsdaily.com/archive/1385/html/4/1385-04
12- سایت اینترنتی http://www.magiran.com/view.asp?Type=pdf&ID=214707
13- سایت اینترنتی http://www.bums.ac.ir/student/fa/payam_No1
14- سایت اینترنتی www.niksalehi.com
15- وبلاگ اینترنتی http://oloom4u.ir/Page_7.htm
16- وبلاگ اینترنتی http://pira.blogsky.com/?PostID=2
17- سایت اینترنتی http://www.javannewspaper.com/1384/840622/family.htm
18- سایت اینترنتی http://www2.irib.ir/radio/javan/javanan/matn14.asp


******************************
آقای معلم به دانش آموز در کلاس:
مگر به تو یاد ندادن در مقابل حرف معلم نباید چیزی بگی ؟ پر رویی شما به حدی است که به روش من شک می کنی ؟! این دفعه فقط یک نمره صفر توی دفتر نمره برات میزارم ، ولی دفعه بعد با ید بری دفتر !
دانش آموز به آقای معلم :
آقای معلم ؛ من قصد بدی نداشتم و پر رو نیستم ، ولی راه حلی که به ذهنم رسید و فکر می کردم زودتر به نتیجه می رسیدم ، بیان کردم ؛ من رو ببخش دیگه تکرار نمیشه !
****
« به استعداد خودت ايمان داشته باش، همانطور كه به خدا ايمان داري . روح تو پاره‎اي ازآن
« واحد » بزرگ است نيروهايي كه در تو هست، مانند درياي عميق و بي‎پايان است.» ويلكو

******************************

www.zibaweb.com

سایرمطالب مرتبط با آموزش و پرورش ،معلمین،مشاوران، کلاس درس ، روش های تدریس و مدیریت

_صفحه اصلی سایت زیبا وبwww.zibaweb.com  

.

 www.zibaweb.com  زیبا وب ،سایت مفید برای معلمان و مربیان ایرانی