www.zibaweb.com
زیبا وب ،سایت مفید برای
پسران ودختران
ایرانی ارزش های اسلامی
www.zibaweb.com
زیبا وب ،سایت مفید برای
پسران ودختران
ایرانی
آشنايي با روشهاي نهادينه و دروني كردن ارزشهای اسلامی در دانشآموزان
در تحقيق «آشنايي با روشهاي نهادينه و دروني كردن ارزشها در دانشآموزان» از روش كتابخانهاي استفاده شد و مقصود از دروني كردن يك امر آن است، كه آن جزيي از وجدان شخصي شود و منظور از ارزشها اين است كه از خوب تا بد يا از مثبت به منفي طبقهبندي و درجه بندي گردد، مفيد، خواستني، تحسين كردني باشد، احتياجات انسانها را برآورده كند و مورد توجه و احترام باشد و مقصود از دروني كردن ارزشها اين است كه دانشآموزان با طيب خاطر و تمايل دروني آنها را بپذيرند و به آن عمل كنند و در مورد پذيرش و عمل به آنها عواملي مثل ترس از نمره انضباط و… دخالت نداشته باشد.
اهميت دروني كردن ارزشهاي اسلامي در دانشآموزان اين است كه اگر اين ارزشها دروني نگردد تا مادامي كه زور و اجبار وجود داشته باشد دانشآموزان به صورت ظاهري نسبت به اين ارزشها اظهار قبول و وفاداري ميكنند، اما هر وقت كه احساس آزادي و اختيار كنند، بياعتقادي خود را نسبت به اين ارزشها نشان ميدهند و اين امر سبب ترويج روحيه تملق، چاپلوسي و ظاهرسازي، نفاق و… در جامعه ميشود. (عينا… خادمي، ص11)
قرآن كريم از انسانهاي با ارزشمند به «خيرالبريه» و بهترين مخلوقات نام ميبرد.
حضرت علي(ع) ميفرمايند: آن كه داراي كرامت نفس است اميالش براي او پست خواهند شد، ولي كسي كه شخصيتش براي وي كمارزش است، از شر او در امان نباش. (علياصغر احمدي، ص 84)
«هري شفيلد» در نظريهاش درباره «رابطه آموزش و پرورش با ارزشها» ميگويد:
از آنجا كه آموزش و پرورش واسطه انتقال چيزهاي با ارزش است، محتواي آموزش و پرورش را ميتوان «مجموعهاي از ارزشها تعريف كرد.» در پژوهشي به نام «حجم مفاهيم ارزشي در تعليمات ديني مقطع ابتدايي» (علياصغر، كاكوجويباري و ويدا طاهري، ص27)، كلمات ارزشي، خوب، بد، خوش، نيك، ستم، مهربان، دين از ليست كلمات ارزشي انتخاب و فراواني هر يك در هر پايه مورد شناسايي قرار گرفت كه نتيجه اين چنين شد:
در پايه دوم 140 بار، سوم 103 بار، چهارم 119 بار و در پايه پنجم 193 بار اين كلمات تكرار شدهاند كه مجموعاً 555 بار در طول دوره ابتدايي ميباشد.
در تحقيق ديگري با نام «شناسايي و مقايسه ارزشهاي اخلاقي دانشآموزان دختر و پسر» (طيبه حمزه بيگي، ص 109) نتيجه اين چنين شد:
- در بين دختران ارزش اخلاقي «صداقت» بيشترين و «خيرخواهي» كمترين فراواني را داشت.
- دربين پسران ارزش اخلاقي «مومن و نماز خوان بودن» بيشترين و عزت نفس كمترين فراواني را داشت.
- تفاوت بين نگرشهاي دختران و پسران نواحي شمال و جنوب تهران و همچنين مركز و جنوب تهران به صورت معنيداري مشاهده شد. دروني كردن يك ارزش يا اعتقاد عميقترين و پايدارترين پاسخ به نفوذ اجتماعي است اگر از عقيده،شخص صاحب نفوذ مورد اعتماد ما كه قضاوتش براي ما ميسر است جانبداري كنيم و با نظما ارزشي خود ادغام نماييم و جزو نظام عقيده خودمان نماييم. عقيده از منبع خود مستقل ميشود و در مقابل تغيير به سختي مقاومت ميكند. مثلاً شخصي ممكن است قانون حداكثر سرعت را بدان جهت رعايت كند كه قانع شده است قوانين سرعت، خوب و درست هستند و رعايت چنين قوانيني در جلوگيري از تصادفات كمك ميكند، اين «دروني كردن» است.
عوامل موثر در دروني كردن ارزشهاي اسلامي در دانشآموزان
در رابطه با روشهاي تربيتي مربيان شامل:
1- روشهاي تربيتي مربيان
2- محتواي متون آموزشي
3- فضاي فيزيكي آموزشگاه ميباشد
از 19 مورد روشهاي تربيتي مربيان 4 مورد از روشها شامل تشويق، انذار، اسوه (الگوسازي) و محبت ميباشد.
در محتواي متون آموزشي يكي از مسائل مهم انتخاب مواد درسي است.
و در فضاي فيزيكي بايد اين فضا باعث رغبت و تمايل دانشآموزان به ارزشهاي اسلامي گردد و نتيجه اينكه در كل عوامل زير؛ در دروني كردن و نهادينه نمودن ارزشهاي اسلامي دانشآموزان موثر است:
1- الگو بودن معلماني چون معلم رياضي، فيزيك و... (مهمترين عامل)
2- ارايه ارزشهاي اسلامي در قالب الگوهاي عملي
3- الگو بودن مديران و كادر اجرايي مدرسه
4- گوش دادن به سخنان و درد دلهاي دانش آموزان
5- حفظ و تكريم شخصيت دانشآموزان در ارتباطها و برخوردها از سوي معلمان، مديران و معاونان
6-الگو بودن معلمان ديني و قرآن و مربيان پرورشي
7- برگزاري اردوها همراه با برنامههاي پرورشي
8- تشويق دانشآموزان داراي الگوهاي رفتاري مطلوب اسلامي يا شيوههاي مديريتي
9- ارايه ارزشهاي اسلامي در قالب فيلم
10- چشمپوشي منطقي نسبت به برخي از ضعفهاي اخلاقي دانشآموزان
11- برگزاري جلسات پرسش و پاسخ عقيدتي، اخلاقي و سياسي
12- اجازه اظهار نظر و ابراز عقيده به دانشآموزان در مورد ارزشهاي اسلامي.
13-ارايه ارزشهاي اسلامي در قالب تئاتر
14- ارايه ارزشهاي اسلامي در قالب شعر
15- ارايه ارزشهاي اسلامي در قالب موسيقي
16- «اجباري كردن انواع پوششها و رنگهاي لباس و كفش كه حرمت شرعي ندارند» و «برخورد تند و خشن با دانشآموزان خطاكار و متخلف» و «اجباري كردن حضور دانشآموزان در مراسم ديني» (كمترين تأثير را دارد)
در رابطه با محتواي كتب درسي شامل:
1- ترسيم هنري زندگي پيامبران، ائمه معصومين و شخصيتهاي بزرگ اسلامي گذشته و معاصر به عنوان الگوهاي مناسب در كتب درسي
2- بيان ارزشهاي اسلامي با زبان روز و قابل فهم در كتب درسي
3- بيان ارزشهاي اسلامي به صورت مستقيم مثل نقاشي، داستان و... در كتب درسي و در رابطه با فضاي فيزيكي آموزشگاه شامل:
1- معطر و خوشبو كردن نمازخانه و رنگآميزي شادي فضاي آن
2- نظيف و تميز بودن وضوخانه
3- نصب شعائر اسلامي بر فضاي فيزيكي مدرسه مثل پوستر و تراكت و...
فهرست منابع:
1-استادان طرح جامع آموزش خانواده، خانواده و فرزندان در دوره ابتدايي (كتاب سوم آموزش خانواده)، تهران: انتشارات انجمن اوليا و مربيان، تابستان 1377.
2- ايرواني، غفاري، راضيه، آيين پژوهش (پژوهش، پايان نامه، ترجمه در زمينههاي مختلف)، تهران: موسسه پژوهشي فرهنگ، هنر و ارتباطات، 1380.
3- تقيزاده اكبري، علي، عوامل معنوي فرهنگي دفاع مقدس - ارزشهاي اسلامي،قم: مركز تحقيقات اسلامي، 1380.
4- خادمي، عينالله، بررسي عوامل موثر دروني كردن ارزشهاي اسلامي در دانشآموزان ديدگاه مربيان تربيتي ناحيه 2 آموزش و پرورش قم در سال تحصيلي 79-1378، قم: اداره كل آموزش و پرورش، تابستان 1379.
5- شمسيان داود و همكاران، چكيده تحقيقات تربيتي2، تهران، امور عمومي معاونت پرورشي، بهار 1372.
6- معاونت پرورشي وزارت آموزش و پرورش. ماهنامه تربيت (سال نهم، شماره 10). تهران معاونت پرورشي وزارت آموزش و پرورش، تابستان 1372.منبع : تبیان
لطفا از مطلب فوق با درج این لینک و منبع استفاده نمایید :حمید رضا ترکمندی ، زیباوب www.zibaweb.com
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
سایرمطالب مرتبط با آموزش و پرورش ،معلمین،مشاوران، کلاس درس
، روش های تدریس و مدیریت
سایرمطالب مرتبط با روانشناسی و سلامت
_صفحه اصلی سایت زیبا وبwww.zibaweb.com
